Veel gestelde vragen vt keur

Wat zijn gas- en elektra-installaties?

Dat zijn de toestellen die zijn aangesloten op gas of elektra en de gas- en elektra-leidingen in de woning na de meterkast. Tot de gas- en elektra-installaties rekenen we bijvoorbeeld geiser, cv-ketel en boiler. En verder stopcontacten, lichtschakelaars en alle leidingen binnenshuis.

Wie is verantwoordelijk voor de controle van deze installaties?

In de woning of recreatiewoning.

Als eigenaar bent u zelf verantwoordelijk voor de veiligheid in uw woning, dus ook voor de veiligheid van de gas- en elektra-installaties in uw huis. Als u een woning huurt, is dat de verantwoordelijkheid van uw woningcorporatie of particuliere verhuurder.

Als u als huiseigenaar wilt dat de gas- en elektra-installaties gecontroleerd worden, kunt u daar een vakbekwame installateur of het energiebedrijf voor inschakelen. De controle kost u geld. Vraag één of enkele offertes aan, voordat u een opdracht verleent. Twijfelt u als huurder aan de veiligheid van uw installatie of is er door een vorige bewoner ‘geklust’ aan de installatie? Dan kan het verstandig zijn om uw verhuurder daarop te wijzen, aangezien die als eigenaar verantwoordelijk is voor de naleving van de voorschriften.

Op deze pagina vindt u ook een handige checklist met tips wat u kunt doen om de veiligheid van installaties in uw woning te vergroten.

Buiten de woning

De energiebedrijven zijn, als ‘netbeheerder’ van de leidingen, verantwoordelijk voor de kwaliteit van gas- en elektraleidingen in de straat, tot en met de meter. De energiebedrijven controleren hun netwerk regelmatig. De Dienst uitvoering en toezicht Energie ziet toe op de naleving. Deze dienst is een onderdeel van de Nederlandse mededingingsautoriteit (NMa) en valt onder de verantwoordelijkheid van het ministerie van Economische Zaken.

Welke afspraken zijn gemaakt over het toezicht en vervolgacties?

De minister van VROM en de Tweede Kamer zijn het er in ieder geval wel over eens dat de woningeigenaar verantwoordelijk is voor de veiligheid van de installatie en dat gemeenten verantwoordelijk zijn voor toezicht op die veiligheid. De minster van VROM zal hierom eind 2005 de gemeenten gaan aanschrijven om hun te wijzen op hun verantwoordelijkheden.

Is er onderzoek gedaan naar de veiligheid van gas- en elektra-installaties in Nederland?

Ja, VROM heeft PRC Bouwcentrum opdracht gegeven om onderzoek te doen naar het geschatte aantal ongevallen door onveilige installaties, plus te verwachten risico’s in de toekomst. De uitkomst van deze risicoanalyse is dat jaarlijks naar schatting acht tot twaalf doden vallen door ongelukken met gasinstallaties (vooral koolmonoxidevergiftiging) in de woning en één tot twee doden per jaar door ongelukken door het werken aan de elektriciteitsinstallatie. Het aantal ongelukken lijkt landelijk niet toe te nemen. Dit hangt voor een deel samen met het op de markt komen van steeds veiliger ketels, met de aanwezigheid van meer elektriciteitsgroepen in de meterkast en met de aardlekschakelaar. Daar staat tegenover dat bewoners ventilatiekanalen dichtstoppen om tocht en warmteverlies te voorkomen.

Hoe weet ik of een installateur vakbekwaam is?

Eind jaren negentig zijn de vakbekwaamheidseisen voor de installateurs uit de wet geschrapt. Iedereen kan zich op dit moment dus installateur noemen. Hierdoor is het voor consumenten lastig om een vakbekwame installateur te onderscheiden van een beunhaas. UNETO-VNI is de ondernemersorganisatie voor de installatiebranche en de technische detailhandel. Een deel van de leden van deze vereniging beschikt over een KOMO-Instalcertificaat. Met dit certificaat wil men garanderen dat de installatie voldoet aan de regelgeving en private afspraken binnen de installatiebranche. Het is een initiatief van de branchevereniging UNETO-VNI. Op de site van de Stichting Kwaliteitsborging Installatiesector staat een actuele lijst van de certificaathouders. Overigens: ook installateurs die niet beschikken over een KOMO-Instalcertificaat kunnen vakbekwaam zijn. Op de www.uneto-vni.nl vindt u een overzicht van installateurs die lid zijn van de brancheorganisatie.

Hoe weet ik zeker of de installatie in mijn woning veilig zijn?

Gas- en elektra-installaties in woningen zijn over het algemeen veilig. Er zijn enkele dingen die u als huiseigenaar zelf kunt doen om er zeker van te zijn dat ze daadwerkelijk veilig zijn. Hieronder vindt u een checklist voor elektra-installaties en voor gasinstallaties.

UNETO-VNI heeft daarnaast het Veilig thuis Keur, een periodieke keuring van uw woninginstallatie, ontwikkelt. Aan de hand van een NTA (Nederlandse Technische Afspraak) kunnen de installateurs een keuring uitvoeren. Zijn er in uw woning geen problemen geconstateerd dan wordt uw woning afgemeld op www.vtkeur.nl. UNETO-VNI adviseert u om naast de jaarlijkse onderhoudbeurt aan uw cv-installatie eens in de vijf jaar een algehele keuring van uw woninginstallatie te laten uitvoeren.

Elektra-installaties

Laat werkzaamheden aan elektrische installaties over aan een installateur.
Laat de installatie regelmatig controleren door een installateur. Vaak kunt u aan een sticker op de installatie zien wanneer deze voor het laatst is gecontroleerd.
Laat ook een installatie van voor 1975 voorzien van een 30 mA aardlekschakelaar of aardlekautomaat. Installaties van na 1975 beschikken hier al over.
Test de aardlekschakelaar twee keer per jaar, bijvoorbeeld bij de ingang van zomer- en wintertijd. Na indrukken van de testknop ‘T’ moet de installatie direct automatisch uitgeschakeld worden. Gebeurt dit niet, waarschuw dan direct uw installateur. Een volledige handleiding voor gebruik van aardlekschakelaar of aardlekautomaat moet bij uw stoppenkast hangen.
Laat eens in de tien jaar uw installateur een eenvoudige controle uitvoeren op werking van de aardlekschakelaars, op de aardverspreidingsweerstand en op de isolatieweerstand, plus een visuele controle.
Waarschuw een installateur als toestellen, kranen of andere metalen delen 'onder stroom staan'. U voelt dan een elektrische schok bij aanraking. Dat kan heel gevaarlijk zijn, vooral voor kleine kinderen. Trek direct de stekker uit het stopcontact.
Houdt u zich nauwkeurig aan de gebruiksaanwijzing van toestellen.
Vrijwel alle elektrische toestellen produceren warmte. Ventilatie is daarom van belang. Sluit dus nooit ventilatieopeningen af en zorg voor voldoende ruimte rondom het toestel.
Sluit toestellen aan op een stopcontact in dezelfde ruimte als waar u het toestel gebruikt. Dus geen toestel in de badkamer gebruiken en (met behulp van een verlengsnoer) aansluiten op een stopcontact in de slaapkamer.
Als een stekker niet past in een stopcontact, is dat gedaan voor uw veiligheid. Gebruik geen trucs om de stekker toch passend te maken.
'Repareer' nooit een smeltveiligheid (‘stop’). Hierdoor worden noodzakelijke beschermingsmaatregelen teniet gedaan.
Werk nooit aan een installatie als er spanning op staat. Zet toestellen eerst uit of trek de stekker uit het stopcontact.

Gasinstallaties

Laat werkzaamheden aan gasinstallaties over aan een installateur.
Laat gastoestellen regelmatig (1 x per 1 à 2 jaar) schoonmaken en controleren door een installateur. Daarbij moet ook gekeken worden of het toestel voldoende luchttoevoer heeft. Vaak kunt u aan een sticker op de installatie zien wanneer deze voor het laatst is gecontroleerd.
Bij het vervangen van een toestel moeten ook de leidingen worden gecontroleerd. In risicosituaties is een gerichte controle van belang. Bijvoorbeeld als in vergelijkbare situaties lekkages optreden.
Waarschuw het energiebedrijf (of een installateur) als u gas ruikt buiten of in de woning en:
- sluit de hoofdkraan
- open deuren en ramen
- vermijd vuur of vonkvorming
- schakel geen elektrische verlichting of toestellen in of uit
Houdt u zich nauwkeurig aan de gebruiksaanwijzing van toestellen.
Naast explosiegevaar bestaat ook het gevaar van koolmonoxidevergiftiging. Goede ventilatie is nodig voor de verbranding; stop daarom nooit ventilatiegaten dicht.
Afvoerloze (‘open’) geisers zijn gevaarlijk. De verbrandingsgassen hopen zich bij slechte ventilatie op in uw huis en kunnen koolomonoxidevergiftiging veroorzaken. Schakel een installateur in om een geiser met goede afvoer naar buiten te installeren.
Oude gaskachels kunnen bij slechte ventilatie ook problemen veroorzaken. Schakel een installateur in om de kachel en de afvoer te controleren.
Hebben u en uw huisgenoten regelmatig hoofdpijn? Dit kan veroorzaakt worden door koolmonoxidevergiftiging. Raadpleeg niet alleen uw dokter, maar ook uw installateur.
Wees heel voorzichtig met tweedehands toestellen. De kans is groot dat ze niet meer goed werken en dus gevaarlijk zijn. U kunt een tweedehands toestel wel laten controleren door een installateur.

Twijfelt u als huurder aan de veiligheid van uw installaties of is er door een vorige bewoner ‘geklust’ aan de installaties? Dan kan het verstandig zijn om uw verhuurder daarop te wijzen, aangezien die als eigenaar verantwoordelijk is voor de veiligheid van de installaties.

Zie het dossier Nieuw huurrecht (sinds 1 juli 2003) om te zien wat u als huurder zelf in uw woning mag veranderen.

Wat is koolmonoxide?

Koolmonoxide (CO) ontstaat bij onvolledige verbranding van koolstofhoudende stoffen (zoals olie, kolen, gas en hout). Onvolledige verbranding vindt plaats als er niet genoeg zuurstof in een ruimte aanwezig is. Koolmonoxide is zo gevaarlijk omdat het reukloos is. Het gas wordt 300 keer sneller in het bloed opgenomen dan zuurstof. Daardoor ontstaat zuurstofgebrek in vitale organen zoals hart en longen en kunnen slachtoffers van een koolmonoxidevergiftiging overlijden. Koolmonoxidevergiftiging kan optreden in een slecht geventileerde ruimte met een gastoestel waarvan de verbrandingsgassen niet goed worden afgevoerd. Zoals een open geiser of een oude gaskachel. In een ruimte met alleen cv-radiatoren bestaat deze kans niet.

Hoe voorkom ik koolmonoxidevergiftiging?

In de eerste plaats door te zorgen voor een veilige installatie. Let daarnaast op de volgende zaken:

De kleur van de waakvlam van uw geiser. Is de vlam oranje of hoger dan normaal, dan komt er koolmonoxide vrij. De vlam in een goed afgestelde geiser is blauw.
In sommige doe-het-zelf zaken zijn elektronische koolmonoxidemelders te koop.
Een schoorsteen waarbij kolen, olie of hout gestookt wordt moet tenminste een keer per jaar geveegd worden. Een schoorsteen voor een gasgestookt kanaal moet ieder jaar worden nagezien en zonodig geveegd.
De moderne ‘gesloten’ geisers zorgen zelf voor voldoende zuurstof. Er is dan nooit sprake van koolmonoxidevorming.
Sluit in (goed geïsoleerde) nieuwbouwwoningen nooit de luchtaanvoer en -afvoerkanalen af, ook niet tijdens koude winters. Stop in oude woningen niet alle kieren en gaten dicht. Deze zorgen voor noodzakelijke ventilatie. Kijk op http://www.woonbond.nl voor de Ventilatietoets.
Wilt u weten hoe u verstandig kunt isoleren met oog voor de ventilatie? Denk dan eens aan een Energie Prestatie Advies: een maatwerkadvies voor uw huis. Kijk in het dossier EPA voor meer informatie.

Wat moet ik doen als ik gas ruik buiten of in mijn woning?

Waarschuw het energiebedrijf of een vakbekwame installateur
Sluit de hoofdkraan
open deuren en ramen
vermijd vuur of vonkvorming
schakel geen elektrische verlichting of toestellen in of uit

Ik ga een nieuwe woning kopen. Hoe weet ik zeker dat de gas- en elektra-installaties veilig zijn?

Schakel een installateur in voor controle.

Ik ga verhuizen. Hoe weet ik zeker dat de gas- en elektra-installatie veilig zijn?

Vraag allereerst bij uw verhuurder/makelaar om controle van de installaties. En kijk ook welke bepalingen uw huurcontract voor zulke gevallen bevat.

Een klus bedrijf of ik hebben de installatie aangepast. Hoe weet ik zeker dat mijn gas- en/of elektra-installatie veilig zijn?

Informeer bij een installateur. Of neem contact op met ons!