Risico's van mechanische ontstekingsbronnen

Voor (werk)omgevingen waar ontploffingsgevaar heerst zijn er de Europese richtlijnen ATEX 95 (apparatuur) en ATEX 137, waarin de gezondheidsbescherming en de veiligheid van werknemers die door ontploffingsgevaarlijke atmosferen gevaar kunnen lopen is geregeld.

Bedrijven die BRZO- en ARIE-plichtig zijn blijken in de afgelopen jaren flink wat moeite te hebben gehad met het beoordelen van de risico's van mechanische apparatuur en daarmee met ATEX 137. Dit is gebleken uit onderzoek uitgevoerd door de Arbeidsinspectie in de periode 2007 tot en met 2009. Om deze reden heeft  de Arbeidsinspectie in 2009, samen met de Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie (VNCI), de Vereniging Nederlandse Petroleum Industrie (VNPI) en de regionale netwerken voor veiligheid, bijeenkomsten georganiseerd waar bedrijven kennis en ervaring op dit gebied konden uitwisselen, best practices konden delen en de Arbeidsinspectie bepaalde zaken kon toelichten.

'NEN 3140 wordt eenduidiger en toegankelijker'

“De nieuwe NEN 3140 zal een stuk eenduidiger en leesbaarder worden.” Dat belooft Peter Coppes, onder meer voorzitter van de werkgroep die zich bij NEN bezighoudt met de norm NEN 3140.
 
De beoogde duidelijkheid moet onder meer veiliger werken in de elektrotechniek stimuleren. Daarnaast moet de nieuwe NEN 3140 meer helderheid scheppen tussen inspecteurs en hun opdrachtgevers over wat moet worden verstaan onder een NEN 3140-inspectie. “De nieuwe NEN 3140 is een soort ‘testcase’ voor een heel nieuwe manier van normen schrijven in de elektrotechniek. Wellicht gaan we deze kant ook op met een volgende nieuwe NEN 1010.” Dat Peter Coppes namens Uneto-VNI voorzitter is van de Werkgroep NEN 3140, kan nauwelijks verwondering wekken. De Nederlandse installateurs moeten immers werken volgens NEN 3140. Het gaat om hún veiligheid.

Opleveringskeuring installaties wettelijk verplichten

Het is wenselijk dat installateurs bij de oplevering van installaties in nieuwe woningen altijd beproevingen uitvoeren en dat de resultaten inzichtelijk worden voor opdrachtgevers en woningeigenaren. Het lijkt echter niet waarschijnlijk dat dit zal gebeuren zonder wettelijke verplichting. Dat zijn de belangrijkste conclusies van een onderzoek uitgevoerd door Onderzoeksinstituut OTB, in opdracht van de branchevereniging voor installatiebedrijven Uneto-VNI. De onderzoeksresultaten worden gepubliceerd in 'Bouwregels in de praktijk'.

De afgelopen jaren lijken de problemen tengevolge van niet goed werkende installaties en aansluitingen toe te nemen. De steeds scherper geformuleerde energiebesparingambities voor woningen zullen in de komende jaren de druk op goed geïnstalleerde en ingeregelde installaties verder verhogen. Recente onderzoeken op kleine schaal en veel signalen uit de praktijk duiden erop dat de problemen toenemen. De kwestie met de balansventilatiesystemen in de Amersfoortse wijk Vathorst is hiervan een illustratie. De brancheorganisatie Uneto-VNI wijt de toename van problemen in belangrijke mate aan het ontbreken van systematische kwaliteitscontrole.

In de Beleidsregels Arbeidsomstandigheden van de overheid wordt onder meer verwezen naar de NEN 3140, voor een veilige bedrijfsvoering van elektrotechnische installaties, industriële installaties en arbeidsmiddelen. Dit uitvoeringsinstrument bij de Arbowetgeving wordt nog dit jaar ingetrokken, zo meldt het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Dit betekent echter niet dat het wettelijk draagvlak onder de norm komt te vervallen. Het kan ook sterker worden.